İnsanlık, küçük bir kürenin üzerinde
uyur, uyanır ve çalışır;
arada bir de
Mars’ta kendine bir dost arar.
Marslılar da küçük bir kürenin üzerinde
ne yaparlar, bilmiyorum.
(Belki de
neriri yapıyor,
kiruru yapıyor,
harara yapıyorlardır.)
Ama onlar da zaman zaman
Dünya’da kendilerine bir dost ararlar.
Bundan hiç kuşkum yok.
Evrensel çekim denen şey,
yalnızlıkların birbirini çekme gücüdür.
Evren eğrilmiştir;
işte bu yüzden herkes
birbirini arar.
Evren durmadan genişlemektedir;
işte bu yüzden herkes
biraz kaygılıdır.
İki milyar ışık yılı uzaklıktaki yalnızlık karşısında
kendimi tutamayarak
hapşırdım.
Shuntarō Tanikawa
Not
Bu şiir, Tanikawa’nın yalnızca en ünlü şiiri değil, aynı zamanda bütün poetikasını özetleyen metinlerden biridir. Şair burada kozmik ölçekte bir yalnızlıktan söz ederken, onu karanlık ve umutsuz bir duygu olarak sunmaz. Tam tersine, insanların birbirine yaklaşma arzusunun kaynağını yalnızlıkta bulur.
Şiirin en çok alıntılanan dizesi olan:
“Evrensel çekim, yalnızlıkların birbirini çekme gücüdür.”
ifadesi, fiziksel bir yasayı insan ruhuna dönüştürür. Tanikawa’ya göre insanlar, gezegenler ve belki de bütün canlılar, eksikliklerinden dolayı birbirlerini ararlar.
Şiirin sonunda gelen o beklenmedik hapşırık ise, evrenin sonsuzluğu karşısında duyulan metafizik ürpertiyi gündelik ve insani bir hareketle yumuşatır. Bu yüzden şiir hem derin hem de gülümseticidir; hem yalnızlığı anlatır hem de onun içindeki görünmez yakınlığı.
ChatGPT
